۱۰ اقتباس کمیک استریپی برتر تاریخ (بخش اول)
1مجلهی انیمیشنی پیل بان در شمارهی صدمش مقالهای رو اختصاص داده بود به معرفی ۱۰ اقتباس برتری که در تاریخ سینما و تلویزیون، از روی کمیک استریپها ساخته شدهاند. نویسندهی این مطلب آقای مهدی ترابی مهربانی هستند که چند سالی هست که مقالاتی در زمینهی کمیک استریپ در این مجله منتشر میکنند و نویسندهی کتاب ارزشمند «تاریخچه تحلیلی کمیک استریپ» هستند. هر چند شاید همه با این لیست و یا حتی ترتیبی که این لیست چیده شده موافق نباشند، ولی به هر حال خوندن این مطلب خالی از لطف نیست. به علت طولانی بودنش، این نوشته رو در دو بخش تقدیم حضورتون میکنم. منتظر نظراتتون هم هستم!
۱) اسپایدرمن ۲ (۲۰۰۴)
“قدرت زیاد مسئولیت به همراه دارد” این شعار معروف اسپایدرمن است که هواداران کمیک استریپی کاملا با آن آشنایی دارند، اما شاید “سام ریمی” و همکارانش بیش از دیگران به آن واقف بودند زیرا با حس تعهد و مسئولیت پذیری شگفت انگیزی تلاش کردند و فیلمی ساختند که نه تنها با استانداردهای بالای قسمت نخست آن برابری میکند، بلکه از هر نظر از آن سبقت میگیرد. در واقع، اسپایدرمن ۲ با تکمیل هر آنچه که بینندگان و هواداران پرشمار اسپایدرمن را در قسمت اول مجذوب خود کرد، ارائهگر اثری میشود که تمام توقعات را درمینوردد و خالق شاهکاری میشود که از همه نظر ایدهآل به نظر میرسد: کاراکترهای دوست داشتنی و چند بعدی، صحنههای اکشن نفسگیر (هنوز هم سکانس مبارزهی اسپایدرمن با “دکتر اختاپوس” روی ترن هوایی شهر، مهیجترین سکانس اکشن در میان تمام اقتباسهای کمیک استریپی و بسیاری از فیلمهای اکشن است)، جلوههای ویژهی خارقالعاده، نقش آفرینیهای بیعیب و نقص، یک کاراکتر منفی جذاب که مخاطب به راحتی با او همذات پنداری میکند، فیلمنامهای که نشان میدهد نویسندگانش کاملا شخصیت ملموس و مسئولیتپذیر “پیتر پارکر” را درک کردهاند و پایانی که تماشاچی را مشتاق دیدن قسمتهای بعدی میکند. اصلیترین نکته دربارهی اسپایدرمن ۲ این است که سازندگانش کاملا با ذات پر انرژی و اغراقآمیز کمیک استریپهای ابرقهرمانی آشنا بودهاند، لذا آنها نه تنها فیلمی برجسته از نظر فنی و ارزشهای هنری ساختهاند، بلکه اثری خلق کردهاند که هرگز خستهکننده نیست و پیام خود را به شکلی جذاب به مخاطب انتقال میدهد بدون آنکه دنیایی بیش از حد جدی و تاریک خلق کند.
اسپایدرمن در ویکی کمیک
۲) سوپرمن ۲ (۱۹۸۰)
با در نظر گرفتن تمام اتفاقات و مشکلاتی که سوپرمن ۲ در جریان تولیدش دچار بود، واقعا معجزهای رخ داد که شکست مفتضحانهای نخورد و حتی بهتر از قسمت اول از کار درآمد. حتی جلوههای ویژهی از مد افتادهای که شاید الان کمی چشمها را بیازارد یا شوخیهای اسلپ استیکی که گاهی بیجا به نظر میرسند، مانع از لذت بردن تماشاچی از داستان زیبای آن نمیشود؛ داستانی که با اتکا به نقشآفرینی شگفت انگیز بازیگران فیلم، استادانه تمام جوهره و فلسفهی وجودی کاراکتر سوپرمن را به تصویر میکشد. راستی، سکانس مبارزهی سوپرمن با سه همنژاد خبیث خود در خیابانهای متروپولیس هنوز هم تماشایی و نفسگیر است!
۳) اسپایدرمن (۲۰۰۲)
اسپایدرمن فیلمی بود که ژانر ابرقهرمانی را به محبوبیت عظیم فعلی آن رساند. این فیلم رکوردهای فروش را شکست و از بازیگران گمنامش ابرستاره ساخت ولی از همه مهمتر اینکه به هالیوود و تهیهکنندگان آن ثابت کرد که اگر پروژههای کمیک استریپی خود را به دست کارگردان توانایی بدهند که از کودکی با کمیک استریپ بزرگ شده و ذات آنها را درک میکند، آن وقت هرگز ضرر نخواهند کرد. “سام ریمی” همان چیزی را به هواداران اسپایدرمن میدهد که سالهای سال منتظرش بودند؛ اقتباسی که در آن جلوههای ویژه و صحنههای اکشن عظیم هرگز اجازه نمییابند به سدی در مقابل لحظات رومانتیک و ارزشهای انسانی تبدیل شوند.
۴) بتمن آغاز میکند (۲۰۰۵)
با تمام احترامی که برای فیلمهای بتمن آقای “برتون” قائل هستیم، باید اذعان داشت که “کریستوفر نولان” اولین کارگردان تاریخ سینماست که درک درست و دقیقی از این کاراکتر دارد. در واقع او با تکیه بر سبک منحصر به فرد خود در کارگردانی، بتمن را در دنیایی واقع گرایانه و تاریک اندیش قرار داده است که در آن هیچ خبری از شخصیتهای خبیث لوده، لوکیشنهای پر زرق و برق یا دیالوگهای بچگانه نیست. اما شاید مهمترین ویژگی فیلم این باشد که برای اولین بار چهرهای از “بروس وین” ارائه میدهد که از شخصیت بتمن و دشمنان او جذابتر است. در بتمن آغاز میکند تماشاچی کاملا حضور بروس وین را باور میکند و با خودسازی روحی و جسمی او همراه میشود.
بتمن در ویکی کمیک
۵) ایکس ۲: اتحاد مردان ایکس (۲۰۰۳)
نخستین فیلم زنده از سهگانهی مردان ایکس به دلیل آنکه توانست به ذات میوتنتهای (تغییر یافتههای ژنتیکی) مشهور مارول وفادار باشد و آنها را درون دنیای قابل باوری جای دهد به موفقیت رسید، ولی ایکس ۲: اتحاد مردان ایکس با بهرهگیری از افکتهای ویژهی بهتر، کاراکترهای اصلی و فرعی بیشتر و داستانی گیراتر، چشمها را خیره میکند. در ضمن، هواداران کمیک استریپهای مردان ایکس در این فیلم فرصت مییابند از حضور مؤثر کاراکتر محبوب خود یعنی “ولورین” لذت ببرند و در جستجوی او برای پردهبرداری از گذشتهی رمزآلودش همراه شوند. اما یکبار دیگر این نگرش فلسفی متفاوت “پروفسور زاویر” و “مگنتو” است که داستان فیلم را جلو میبرد.
مردان ایکس در ویکی کمیک
مارول در ویکی کمیک
ولورین در ویکی کمیک
تعطیلی نشریات کمیک استریپ
4حدودا ۱۰ سال پیش بود که مجلهای به اسم ساحل رو دیدم. فکر میکنم شمارهی پنجم یا ششمش بود. این برای من که همیشه به کمیک علاقه داشتم و متاسفانه تو ایران هم خیلی به سختی کتاب کمیک پیدا میشد، نعمت بزرگی بود. از اونجایی که دفتر مجله نزدیک انقلاب بود و من هم زیاد انقلاب میرفتم و دنبال کتاب بودم، به دفترشون رفتم و شمارههای قدیمیش رو گرفتم و خوندم. حتی چند کمیک استریپ طراحی کردم و به دفتر مجله بردم که یکی دو تا رو قول دادن چاپ کنن، ولی یکی دو شمارهی بعد انتشار مجله متوقف شد. اتفاق تلخی بود برای من، ولی به هر حال گذشت.
مدتها گذشت تا گل آقا مجلهی کمیک استریپ منتشر کرد. دروغ نگفته باشم، تمایلی به گرفتن هیچ کدوم از شمارههاش نداشتم ولی متاسف شدم که این مجله هم، مثل ساحل و مثل خیلی از نشریات گل آقا تعطیل شد. اگر اشتباه نکنم، اسم این مجله «آریو» بود و در موردش میتونید کمی در ویکی کمیک بخونید.
باز هم گذشت تا اینکه پارسال از طریق یکی از دوستانم، با خبر شدم که دوباره یک مجلهی کمیک استریپی با نام «جدید» منتشر شده که ظاهر و کیفیت نسبتا بهتری نسبت به نمونههای قبلیش داره (ساحل تقریبا سیاه و سفید بود. آریو رو نمیدونم). نمیدونم چقدر باهاش آشنا بودید. البته اینم بگم که طبق معمول مجلههای قبلی، با این یکی هم از اواسط فعالیتش آشنا شدم! میتونم بگم این مجله از قبلیها کمی بهتر بود، ولی نه انقدر که بگیم مجلهی کمیک استریپ خوبی بود (البته در مقایسه با نمونههای خارجی، وگرنه تو ایران و در نوع خودش خوب محسوب میشد). تیم خوبی هم داشت، البته کمی گرون بود ولی میشد به آیندهش خوشبین بود. تقریبا یک ماه بعد از انتشار شمارهی هفدهم، با خبر شدم که سردبیر محترمش (ظاهرا سر اختلافاتی با مدیر مسئول) از مجله رفته و البته مجله هنوز تعطیل نشده. خبر خوبی نبود و من از خود سردبیر (آقای هادی حیدری) هم که قضیه رو جویا شدم، صحت این گفتهها رو تایید کرد. متاسفانه نتونستم با مدیر مسئول تماسی داشته باشم، بنابراین منتظر موندم تا ببینم سرنوشت این مجله به کجا میکشه. بعد از گذشت چند ماه و ادامه پیدا نکردن انتشار مجله و همونطور اطلاع از منابع موثق، معلوم شد که این مجله هم راه مجلههای پیشین خودش رو در پی گرفته.
علت چی هست و چرا مجلات کمیک استریپ در ایران زیاد دووم نمیارن؟ البته یک بخشی برمیگرده به اینکه ایرانیها کمتر از غربیها و کشورهای پیشرفته اهل کتاب و مطبوعات هستند. ولی چرا مجلات تخصصی زیادی، به هر ترتیبی که هست انتشار خودشون رو ادامه میدن (نمونهشون مجلهی پیلبان در صنعت انیمیشن و مجلهی نجوم)، ولی این اتفاق متاسفانه در مورد کمیک استریپ نیافتاده؟ آیا میبایست حمایت دولتی صورت میگرفته؟ آیا کلا کمیک استریپ در ایران ناشناختهتر نسبت به خیلی مقولههای تخصصی مونده؟
مسیر شادی؛ وبلاگ کمیک استریپ فارسی
3مدتها بود که تصمیم داشتم این وبلاگ رو ایجاد کنم و مطالب زیادی رو که مرتبط با کمیک استریپ میدونم، با شما سهیم بشم. مطالبی که در اینجا منتشر میکنم، قالبا این موارد رو تشکیل میدن:
- یادداشتهایی مربوط به سایت «کمیک استریپ فارسی» و مسایل مرتبط با اون
- کمیکهایی برای دانلود که در وب پیدا میکنم.
- مطالب و مقالههای مرتبط با کمیک استریپ.
- هر موضوع مرتبط دیگه با کمیک استریپ.
نهایت تلاشم رو هم میکنم تا این موارد رو رعایت کنم:
- مطالبی که گذاشته میشه، مفرح و سرگرم کننده باشه.
- اشتباهات رو قبول کرده و سریعا در پی جبرانشون بر میام.
- نظرات حذف نمیشوند مگر اینکه اسپم، بیربط به موضوع، و یا توهین آمیز باشند.
- به نظراتی که نیاز داشته باشند، در سریعترین زمان ممکن جواب خواهم داد.
- به منابع اشاره خواهد شد و به منابع آنلاین لینک داده خواهد شد.
- با عقایدی که مخالف باشم، با احترام پاسخ خواهم داد.
امیدوارم شما هم به «مسیر شادی» بپیوندید و از مطالبی که اینجا منتشر میشه لذت ببرید.





